Cam sy'n achub bywydau ar ôl hyfforddiant Ymatebwr Cyntaf yn y Gymuned

Neil Kitching and community first responders

Cwblhaodd Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaeth Ambiwlans Cymru hyfforddiant wyth Ymatebwr Cyntaf Cymunedol newydd yn gynharach eleni gyda'n staff yng Nghaerdydd.

Mae hon yn fenter sy’n caniatáu i sefydliadau hyfforddi staff â sgiliau achub bywyd ac i gefnogi gweithlu ehangach y GIG.

Mae'r Ymatebwyr Cyntaf ar rota sy'n cwmpasu oriau gwaith craidd (9am tan 5pm). Gellir eu galw i ddigwyddiadau o fewn 1,000 metr i'w swyddfa ac maent wedi'u hyfforddi i ddelio â 702 o wahanol godau damweiniau gan gynnwys ataliadau ar y galon, strôc, adweithiau alergaidd neu boenau yn y frest.

Fe wnaeth Neil Kitching, sy'n gweithio ym maes datblygu sefydliadol ac a gafodd ei hyfforddi fel ymatebwr cyntaf, roi ei sgiliau ar brawf pan ymddangosodd rhybudd ar ei ffôn ar ôl iddo fynychu Cynhadledd Staff.

Dywedodd y neges: “Claf wedi llewygu. Diffibriliwr Allanol Awtomataidd yn y fan a'r lle. 357m i ffwrdd. Allwch chi helpu?”

Aeth Neil yno’n syth, gan gyrraedd cyn yr ambiwlans. Daeth o hyd i ddyn ifanc yn gorwedd ar ei gefn a'i lygaid wedi rholio yn ôl yn ei ben ac roedd yn gwneud synau anadlu ysbeidiol.  Canfu yn gyflym fod y dyn wedi derbyn un sioc gan y diffibriliwr allanol awtomataidd (AED), gwnaeth symudiad, wedyn dechreuodd geisio anadlu ac yna stopiwyd y broses adfywio cardio-pwlmonaidd. Canfu Neil anadlu annormal a gwyddai fod yn rhaid ailgychwyn y broses adfywio cardio-pwlmonaidd ar unwaith.

Ar ôl 20-30 eiliad o gywasgiadau, rholiodd y claf ar ei ochr gan ddangos arwyddion bywyd ac adfer. Gelwir hyn yn Ddychweliad Cylchrediad Naturiol. Llwyddodd Neil i gadw'r dyn mewn cyflwr sefydlog nes i'r criw o barafeddygon a'r Cerbyd Ymateb Cyflym gyrraedd ychydig o funudau'n ddiweddarach.

Ar ôl trafod y mater gyda'i hyfforddwr ymatebwr cyntaf, darganfu Neil nid yn unig ei fod wedi dilyn y weithdrefn gywir ar gyfer y sefyllfa honno, ond ei fod hefyd wedi helpu i achub bywyd rhywun a oedd wedi dioddef ataliad y galon.

Dywedodd Neil: “Er mwyn i’r diffibriliwr ganiatáu i sioc gael ei danfon, rhaid iddo ganfod bod y claf yn dioddef ffibriliad fentriglaidd, a gaiff ei ddilyn gan farwolaeth os na roddir triniaeth. Mae llai na 10% o bobl yn gwella ar ôl ataliad y galon, felly roedd sicrhau Dychweliad Cylchrediad Naturiol ar fy ngalwad cyntaf fel ymatebwr yn anhygoel!”

Mae gweithredoedd Neil a achubodd fywyd y diwrnod hwnnw yn dyst i’w ddewrder, ei benderfyniad a’i ffocws fel Ymatebwr Cyntaf Cymunedol.

Yn dilyn llwyddiant cychwynnol y rhaglen, rydym yn bwriadu ymestyn yr hyfforddiant i swyddfeydd eraill. I gael rhagor o wybodaeth am Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, ewch i'w gwefan.